Giấy ủy quyền (power of attorney) ở Georgia: cần biết gì?

Nếu một ngày anh chị bị bệnh nặng, tai nạn hay lớn tuổi không còn tự lo giấy tờ được, ai sẽ thay mình trả hóa đơn, nói chuyện với ngân hàng hay quyết định chuyện chữa trị? Ở Mỹ, vợ chồng hay con cái không tự động có quyền làm mọi việc thay mình. Giấy ủy quyền (power of attorney) giúp mình chọn trước người đáng tin, khi mình còn khỏe và còn tỉnh táo.

Giấy ủy quyền là gì? Có mấy loại?

Theo trang chính thức của tiểu bang (Georgia.gov), giấy ủy quyền là văn bản cho phép một người ra quyết định thay cho người khác, gọi là người ủy quyền (principal). Ở Georgia có hai loại chính:

• Ủy quyền tài chính (financial power of attorney): người đại diện (agent) lo chuyện tiền bạc, tài sản, giấy tờ.
• Ủy quyền y tế: ở Georgia, việc này nằm trong mẫu Georgia Advance Directive for Health Care.

Hai loại này tách riêng. Mẫu ủy quyền tài chính theo luật Georgia ghi rõ nó không bao gồm quyết định về sức khỏe.

Ủy quyền tài chính theo mẫu của Georgia

Georgia có mẫu chuẩn gọi là Statutory Financial Power of Attorney, theo Đạo luật Uniform Power of Attorney Act (O.C.G.A. Chương 10-6B). Văn phòng Dịch vụ Người cao niên Georgia (Division of Aging Services) có đăng mẫu này. Một số điểm quan trọng ghi trong mẫu:

• Có hiệu lực ngay khi ký, trừ khi mình ghi trong phần Special Instructions là chỉ bắt đầu sau một sự kiện nhất định (ví dụ khi mất năng lực).
• Vẫn còn hiệu lực khi mình mất năng lực (durable), trừ khi giấy ghi rõ là không.
• Chấm dứt khi người ủy quyền qua đời, khi bị thu hồi hợp lệ, hoặc khi xảy ra sự kiện chấm dứt ghi trong giấy. Theo mẫu, nếu vợ chồng nộp đơn ly hôn hoặc ly thân thì quyền của người phối ngẫu làm đại diện cũng chấm dứt, trừ khi có ghi khác.
• Mình ký tắt (initial) vào từng mục muốn trao quyền: nhà đất, ngân hàng, kinh doanh, bảo hiểm và annuity, quyền lợi chính phủ, chương trình hưu trí, thuế…

⚠️ Có những quyền "nhạy cảm" mà người đại diện không được làm trừ khi mình ký tắt riêng từng mục, ví dụ: tặng cho tài sản (gift), lập hoặc thay đổi người thụ hưởng (beneficiary), lập hoặc thay đổi trust. Mẫu cảnh báo rằng trao quyền tặng cho có thể làm giảm đáng kể tài sản hoặc thay đổi cách chia tài sản sau khi mình mất. Hãy suy nghĩ kỹ và hỏi luật sư trước khi trao các quyền này.

Ký thế nào cho hợp lệ?

Georgia.gov cho biết giấy ủy quyền phải được người ủy quyền, người làm chứng và công chứng viên (notary public) ký. Theo hướng dẫn trong mẫu chuẩn, cần:

• Người ủy quyền ký (hoặc người khác ký thay ngay trước mặt và theo chỉ thị rõ ràng của người ủy quyền)
• Ít nhất một người làm chứng đủ năng lực: tỉnh táo và từ 14 tuổi trở lên
• Một công chứng viên, và công chứng viên không được đồng thời là người làm chứng

Mỗi trường hợp có thể có yêu cầu riêng, ví dụ khi giấy dùng cho giao dịch nhà đất. Georgia.gov khuyên nên tìm tư vấn pháp lý khi lập giấy ủy quyền. Đừng tự ý ghi chép thêm nếu chưa hiểu rõ.

Ủy quyền y tế: Georgia Advance Directive for Health Care

Theo Văn phòng Bảo vệ Người tiêu dùng Georgia (consumer.georgia.gov), mẫu Advance Directive for Health Care có ba phần, mình có thể điền một, hai hoặc cả ba:

• Người đại diện y tế (health care agent): người quyết định chuyện chữa trị khi mình không thể tự quyết.
• Mong muốn điều trị: mình muốn hay không muốn các biện pháp duy trì sự sống trong những tình huống nhất định.
• Người giám hộ (guardianship): người mình muốn tòa chỉ định nếu cần.

Mẫu này thay thế living will và durable power of attorney for health care cũ; các giấy cũ ký trước ngày 30/6/2007 vẫn còn giá trị. Theo tài liệu của Division of Aging Services, cần hai người làm chứng. Người làm chứng không được là người đại diện y tế, không được trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho mình, và không được là người biết mình sẽ được hưởng tài sản khi mình mất. Có thể lấy mẫu miễn phí trên trang của Division of Aging Services.

💡 Mẹo: Sau khi ký, hãy đưa bản sao cho người đại diện, bác sĩ gia đình và người thân. Giấy cất kỹ trong tủ mà không ai biết thì lúc cần sẽ không giúp được gì.

Chọn người đại diện: nên nghĩ gì?

Mẫu của Georgia ghi rõ người đại diện phải hành động trung thực (good faith), theo mong muốn hợp lý của mình, chỉ làm trong phạm vi được trao quyền, và giữ sổ sách. Trước khi chọn, hãy tự hỏi:

• Người này có trung thực, cẩn thận với tiền bạc không?
• Người này có sống gần, hoặc đủ thời gian lo việc không?
• Người này có hiểu tiếng Anh và giấy tờ ở Mỹ không?
• Mình đã nói chuyện thẳng thắn với họ về mong muốn của mình chưa?
• Mình có chọn người dự phòng nếu người đầu tiên không làm được không?

Giấy ủy quyền thường đi cùng di chúc, người thụ hưởng trên hợp đồng bảo hiểm và tài khoản hưu trí. Mời đọc thêm trang pháp lý và LegalShield cho gia đình. Bài này chỉ mang tính giáo dục; tùy trường hợp, hãy hỏi luật sư có giấy phép ở Georgia.

Florie có thể giúp gì?

Florie là Associate độc lập của LegalShield, không phải luật sư. Theo LegalShield, các gói cá nhân có hỗ trợ lập giấy ủy quyền và di chúc qua luật sư của các công ty luật đối tác; gói Basic là $35.95/tháng khi trả theo năm, và có thể áp dụng thêm phí, giới hạn và thời gian chờ. Florie cũng là chuyên viên bảo hiểm nhân thọ có giấy phép, có thể cùng anh chị xem lại người thụ hưởng cho đồng bộ. Mời đặt lịch tư vấn miễn phí 30 phút hoặc gọi/nhắn 470-470-9015.

Câu hỏi thường gặp

Vợ hoặc chồng có tự động được quyền ký giấy tờ thay tôi không?

Không phải trong mọi trường hợp. Muốn người thân lo tiền bạc hay chuyện chữa trị thay mình một cách rõ ràng, nên lập giấy ủy quyền tài chính và Advance Directive for Health Care khi còn khỏe.

Giấy ủy quyền tài chính ở Georgia có cần công chứng không?

Có. Theo Georgia.gov và mẫu chuẩn của tiểu bang, cần chữ ký người ủy quyền, ít nhất một người làm chứng và một công chứng viên; công chứng viên không được làm người làm chứng.

Advance Directive for Health Care có cần công chứng không?

Tài liệu của Division of Aging Services yêu cầu hai người làm chứng đủ điều kiện. Hãy đọc kỹ hướng dẫn trên mẫu chính thức hoặc hỏi luật sư.

Giấy ủy quyền còn hiệu lực sau khi tôi mất không?

Không. Giấy ủy quyền chấm dứt khi người ủy quyền qua đời. Sau đó tài sản được xử lý theo di chúc, người thụ hưởng hoặc luật thừa kế.

Nguồn tham khảo

• Georgia.gov: Establish Power of Attorney
• Georgia Division of Aging Services: Statutory Financial Power of Attorney (mẫu 2017)
• Georgia Consumer Protection Division: Advance Directives
• Georgia Division of Aging Services: Alternatives to Guardianship with Advance Directives (10/2019)
• LegalShield: Estate Planning (wills, power of attorney)

Bài viết mang tính thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý, thuế hay đầu tư cho trường hợp riêng. Thông tin cập nhật theo nguồn chính thức tại thời điểm đăng.